Xe bán tải:Rắc rối xe chở hàng hay chở người

Cùng là xe bán tải (pick-up), nhưng các mẫu xe Toyota Hilux, Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Isuzu D-Max đang bị đối xử rất khác nhau giữa các địa phương khi nộp phí trước bạ, do cách hiểu khác nhau về các văn bản hướng dẫn của ngành tài chính.

Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đã chính thức đề nghị Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế cho áp dụng thống nhất trong cả nước mức lệ phí trước bạ 2% đối với dòng xe pick-up, nhằm giải quyết tình trạng “mỗi nơi một kiểu” hiện nay. 

Cụ thể, tại Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Đồng Nai và thị xã Dĩ An (Bình Dương), lệ phí trước bạ cho các loại xe Toyota Hilux, Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Isuzu D-Max, Nissan Navara được áp là 2% - mức áp chung cho xe tải. Trong khi đó, tại TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phố khác, mức lệ phí trước bạ được áp dụng cho cùng các mẫu xe này lại từ 10% đến 20%, tương đương mức phí trước bạ với xe chở người. Thậm chí tại TP.HCM, mức thu lệ phí trước bạ còn được tính rất khác nhau giữa các quận.

Đáng nói là, trước đó, khi nhập khẩu về Việt Nam, thuế suất thuế nhập khẩu các dòng xe này được tính là 5% theo biểu thuế CEPT - mức áp dụng cho xe ô tô tải.

Nguyên nhân của tình trạng trên xuất phát từ các văn bản của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế khi hướng dẫn tính phí trước bạ, đó là phân định xe pick-up thành loại chở hàng và chở người.

Cụ thể, khoản 5, Điều 6, Thông tư số 124/2011/TT-BTC quy định: ô tô thuộc diện chịu lệ phí trước bạ từ 10% đến 20% gồm: ô tô chở người, ô tô pick-up chở người và ô tô van chở người có số chỗ bao gồm cả lái xe từ 4 chỗ ngồi đến dưới 10 chỗ ngồi.

Nghĩa là, nếu các mẫu xe Toyota Hilux, Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Isuzu D-Max, Nissan Navara chứng minh được là xe pick-up chở hàng, chứ không phải chở người thì mới được áp dụng mức thu lệ phí trước bạ 2% giống như xe ô tô tải; còn không sẽ phải áp mức lệ phí trước bạ 10 - 20%.

Rõ ràng, quy định như vậy chẳng khác nào đánh đố cả cơ quan thu thuế, lẫn người tiêu dùng, nhất là với dòng xe pick-up.

Các thành viên VAMA cho biết thêm, tại “Giấy chứng nhận An toàn kỹ thuật và Bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu” do Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp cho các mẫu xe này, mục “Loại phương tiện (Vehicle’s Type)” ghi là “Ô tô tải (Pick-up cabin kép)”. Dòng xe này phù hợp với các tiêu chí về xe pick-up chở hàng/ô tô tải được quy định tại Mục 3.2.7. và 3.2.8 của TCVN 7271:2003 sửa đổi lần 2 năm 2010 về việc phân loại các phương tiện giao thông mà Cục Đăng kiểm lấy làm căn cứ phân loại kiểu loại xe. Đó là, có khoang chở hàng (hở hoặc kín) được bố trí (kể cả liền thân hay không liền thân) cửa để xếp/dỡ đồ, cabin có bố trí các hàng ghế, diện tích hữu ích của sàn chở hàng lớn hơn 1 m2, tổng khối lượng hàng hóa cho phép chở phải lớn hơn 80% tổng trọng lượng số người cho phép chở (trọng lượng của từng người quy đổi bằng 65 kg).

Như vậy, với số chỗ người là 5 và khối lượng được phép chở theo Giấy chứng nhận An toàn kỹ thuật và Bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu, các mẫu xe Ford Ranger (có khối lượng chở hàng theo thiết kế là 692 kg), Isuzu D-Max (665 kg), Mitsubishi Triton (740 kg)… đều đáp ứng những yêu cầu kể trên.

Việc không thống nhất được mức thu phí trước bạ ở các địa phương trong cả nước với cùng một dòng xe ô tô không chỉ gây hoang mang và ảnh hưởng đến quyền lợi của người tiêu dùng muốn sở hữu dòng xe chở hàng này, mà còn gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trong lĩnh vực ô tô. Ở khía cạnh khác, thực tế này cũng cho thấy sự thiếu thận trọng của cơ quan tài chính khi soạn thảo các văn bản, dẫn tới nhiều cách hiểu khác nhau về cùng một sự việc, tạo ra hình ảnh không tốt về năng lực quản lý của cơ quan hữu trách