Với việc không thống nhất chính kiến giữa một phe là chính quyền Obama cùng với Thượng viện do đảng Dân chủ chiếm đa số, với phe Cộng hòa đang kiểm soát Hạ viện đã làm chính phủ Mỹ chính thức dừng hoạt động đầu tháng 10. Tình hình càng tồi tệ hơn khi hai bên vẫn chưa đạt được những thỏa thuận cần thiết, cũng như không cho thấy dấu hiệu nhượng bộ.
Chủ tịch Hạ nghị viện Hoa Kỳ, Hạ nghị sỹ Cộng hòa John Boehner tại cuộc họp báo sau khi gặp với Tổng thống Obama tại Nhà Trắng. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình ABC ngày 6/10, ông Boehner cho rằng mặc dù có một vài thành viên đảng Cộng hòa mong muốn ủng hộ đảng Dân chủ trong vấn đề thông qua dự luật ngân sách tạm thời (Funding Budget) để chính phủ có thể hoạt động bình thường trở lại nhưng Hạ viện vẫn chưa tổ chức bất kỳ một cuộc bỏ phiếu nào về vấn đề này trong một vài ngày tới. Theo ông Boehner, sẽ không có chuyện Hạ nghị viện - do phe Cộng hòa kiểm soát - thông qua dự luật ngân sách đi kèm với điều kiện nâng trần nợ công (Debt Ceiling).
Ông Boehner cho hay sự tín nhiệm của chính phủ Mỹ đang đối mặt với nhiều thách thức, vì chính quyền của Tổng thống Obama đã từ chối tiếp tục thảo luận về vấn đề ngân sách theo các đề xuất của Hạ viện, đồng thời cho biết đảng Cộng hòa chỉ quan tâm đến những cuộc thảo luận riêng rẽ, không có chuyện gộp cả hai nội dung thảo luận vào làm một.
Phản ứng trước thái độ trên của đảng Cộng hòa, nghị sỹ đảng Dân chủ Charles Schumer tuyên bố đảng Dân chủ sẵn sàng đàm phán nhưng không phải trong tình trạng bị bắt chẹt như vậy. Trong lúc đó, Tổng thống Obama có phản ứng êm dịu hơn khi chỉ hối thúc đảng Cộng hòa nhanh chóng hành động để tái mở cửa chính phủ và tăng trần nợ công vô điều kiện.
Liên quan đến vấn đề nợ công của Hoa Kỳ có thể chạm trần vào ngày 17/10 tới, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, ông Jack Lew ngày 6/10 cảnh báo Quốc hội nước này đang giỡn với tử thần khi cố tình đẩy đất nước tiến sát bờ vực vỡ nợ về mặt kỹ thuật.
Trả lời phỏng vấn truyền hình CNN, ông Lew cho biết Mỹ có thể sẽ mất hết khả năng vay mượn tài chính vào trước ngày 17/10, thời điểm Mỹ sẽ chỉ còn khoảng 30 tỷ đô la trong ngân sách chính phủ. Ông nói rõ hiện chính phủ Mỹ đang phải gồng mình hoạt động với mức chi phí lên đến 60 tỷ USD/ngày và nguy cơ vỡ nợ đang thực sự cận kề.
Người đứng đầu ngành tài chính Mỹ cũng cảnh báo đây là lần thứ 17 chính phủ không còn khả năng chi trả và phải ngừng hoạt động. Nếu Quốc hội không nhanh chóng nâng trần nợ công trước thời điểm trên thì một kích bản tồi tệ sẽ có thể xảy ra với nền kinh tế Mỹ.
Bất đồng giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ về vấn đề ngân sách chủ yếu do những bất đồng xung quanh Đạo luật cải cách y tế của Tổng thống Obama, hay còn gọi là Obamacare. Đạo luật quy định tất cả người dân USA đều phải có bảo hiểm sức khỏe vào trước năm 2014, nếu không sẽ bị phạt tiền.
Luật cải cách y tế của ông Obama (Obamacare) cho rằng sẽ giúp khoảng 32 triệu người trong số 50 triệu người chưa có bảo hiểm y tế sẽ được hưởng các dịch vụ y tế thông qua bảo hiểm. Để có kinh phí cung cấp bảo hiểm sức khỏe cho tất cả mọi người, chính quyền Obama đề nghị tăng thuế 5% đối với những người giàu có thu nhập từ hơn 1 triệu USD/năm trở lên.
Giới nhà giàu Mỹ và các nghị sỹ đảng Cộng hòa đã kịch liệt phản đối đạo luật này sẽ làm tăng khoảng 500 tỷ USD tiền thuế đối với người Mỹ.
Những ngành bị ảnh hưởng nặng nề nhất khi chính phủ đóng cửa: Du lịch, Công nghiệp oto, giao thông đường bộ, chăm sóc y tế. Mỹ chính là thị trường xe hơi lớn nhất thế giới, chiếm hơn một nửa lượng oto toàn cầu. Chính phủ ngưng trệ làm việc xuất khẩu oto sang Mỹ gặp nhiều khó khăn./.
(TTXVN)
